Co zrobić gdy pies je kupy i czy to powód do niepokoju?

Koprofagia, czyli zjadanie odchodów przez psa, to zjawisko, które budzi niepokój wielu opiekunów czworonogów. Odpowiedź na pytanie, co zrobić gdy pies je kupy i czy to powód do niepokoju, jest złożona i zależy od zrozumienia przyczyn oraz skutków tego zachowania. W dalszej części artykułu przedstawiono wszystkie istotne aspekty koprofagii oraz skuteczne sposoby radzenia sobie z tym problemem, poparte aktualną wiedzą naukową.

Czym jest koprofagia u psa?

Koprofagia to określenie sytuacji, gdy pies zjada własne odchody, odchody innych zwierząt lub ludzi. Pochodzenie tego terminu wywodzi się z języka greckiego: copros oznacza kał, zaś phagein – jeść [4]. To zachowanie notowane jest u psów bardzo często – szacuje się, że nawet około 20% z nich w pewnym okresie życia przejawia tego rodzaju nawyki [4].

Wśród zwierząt, takich jak wilki czy psie matki, zjawisko zjadania odchodów odgrywało rolę higieniczną i zabezpieczało potomstwo przed drapieżnikami poprzez usuwanie zapachowych śladów [3]. Udomowione psy odziedziczyły te zachowania częściowo jako genetyczne atawizmy.

Główne powody, dla których pies je kupy

Zachowanie polegające na jedzeniu odchodów ma różnorodne przyczyny. Najczęściej są to:

• Niedobory żywieniowe – monotonna dieta prowadząca do braku aminokwasów, witamin, głównie z grupy B oraz K, a także enzymów trawiennych. Psy w takim przypadku próbują instynktownie uzupełniać braki poprzez zjadanie kału [1][2][5].
• Choroby przewodu pokarmowego – schorzenia trzustki, jelit lub wątroby skutkujące zaburzeniami trawienia i nieprawidłową mikroflorą jelitową. Niezaspokojone potrzeby odżywcze mogą wywoływać koprofagię [1][4].
• Czynniki behawioralne – stres, nuda, brak odpowiedniej stymulacji psychofizycznej, izolacja społeczna oraz naśladownictwo, szczególnie u młodych zwierząt [2][4][5][7][9].
• Wcześniejsze doświadczenia – psy adoptowane lub zaniedbane mogą nawykowo powtarzać takie zachowania w efekcie wcześniejszego niedożywienia lub braku właściwego wzorca [1][3].
• Zachowania pierwotne – instynktowne usuwanie zapachów w otoczeniu poprzez zjadanie odchodów [3].

Czy jedzenie kup przez psa jest powodem do niepokoju?

Koprofagia sama w sobie nie zawsze oznacza poważne zagrożenie, ale zawsze wymaga analizy przyczyn, by wykluczyć powody zdrowotne lub poważne niedobory pokarmowe. Jeśli zwierzę wykazuje inne objawy: apatię, biegunki, utratę masy ciała czy zmiany zachowania, należy pilnie skonsultować się z lekarzem weterynarii [1][5].

Powód do niepokoju pojawia się, gdy zachowanie to jest uporczywe, towarzyszą mu objawy chorób przewodu pokarmowego lub podejrzewa się zakażenie pasożytami. Pojedyncze epizody często mają podłoże behawioralne i mogą być korygowane odpowiednią dietą oraz opieką [1][4][5].

Dokładna analiza mechanizmów koprofagii

Zjawisko koprofagii wynika z kilku nakładających się mechanizmów fizjologicznych i behawioralnych

Niedostateczna absorpcja składników pokarmowych skutkuje tym, że w odchodach psa obecne są resztki niestrawionego białka, tłuszczy czy witamin, co bywa dla psa bodźcem do ich zjadania w celu rekompensaty tych braków [1][4].

Choroby trzustki lub jelit wprowadzają zaburzenia trawienne, a mikroflora jelitowa zostaje rozregulowana. W takim przypadku organizm zwierzęcia może „próbować” samodzielnie uzdatniać jelita poprzez spożywanie treści kałowej zawierającej enzymy lub bakterie [1][4].

Czynniki psychologiczne odgrywają istotną rolę – nuda, stres, niedobór bodźców umysłowych, a nawet powielanie zachowań w grupie wpływają na rozwinięcie nawyku koprofagii. Pies w stresie lub odosobnieniu może traktować zjadanie kup jako formę zajęcia lub radzenia sobie z napięciem [5][7][9].

Psy adoptowane, które wcześniej doświadczyły niedożywienia, często nieświadomie kontynuują tę czynność nawet w nowym domu [1][3]. Brak stanowczej rewizji nawyków lub nieskuteczna eliminacja przyczyny predysponuje do utrwalenia tego problemu.

Jak skutecznie zapobiegać i leczyć koprofagię?

Najskuteczniejsze sposoby walki z koprofagią obejmują złożone działania, zarówno z zakresu diety, jak i opieki nad pupilem:

• Wzbogacenie diety – podawanie pełnoporcjowych karm wysokiej jakości, uzupełnienie diety o witaminy z grupy B, witaminę K oraz enzymy trawienne. To pierwszy krok do wyeliminowania niedoborów pokarmowych [1][5].
• Leczenie chorób przewodu pokarmowego – konsultacja weterynaryjna, badania diagnostyczne oraz ewentualne leczenie farmakologiczne w razie wykrycia przyczyn zdrowotnych [1][6].
• Szybkie usuwanie odchodów – regularne sprzątanie kału z otoczenia psa pozwala wyeliminować bodziec aktywujący problem [1][5].
• Zwiększenie aktywności fizycznej i zajęć umysłowych – stymulacja fizyczna i intelektualna zmniejsza nudę, istotną przyczynę koprofagii [5].
• Preparaty zmieniające smak kupy – w razie potrzeby można podać suplementy dostępne w sklepach zoologicznych, które czynią własne odchody psa nieatrakcyjnymi smakowo [6].
• Konsekwentna praca behawioralna – pozytywne wzmacnianie właściwych zachowań, ignorowanie epizodów koprofagii oraz współpraca z behawiorystą pozwala na trwałe wyeliminowanie problemu, szczególnie u psów adoptowanych [1][3].

Stosowanie wszystkich powyższych metod w sposób dostosowany do przyczyny koprofagii jest najskuteczniejszym sposobem eliminowania niepożądanego zachowania.

Podsumowanie

Zjadanie kup przez psa to częsty i zazwyczaj niebezpośrednio groźny objaw, jednak zawsze wymaga dokładnej oceny przez opiekuna. Najważniejsze kroki to szybkie rozpoznanie przyczyny, uzupełnienie diety, eliminacja bodźców środowiskowych oraz wsparcie behawioralne. W razie dodatkowych objawów chorobowych lub braku poprawy niezbędna jest wizyta u weterynarza. Skuteczne leczenie koprofagii opiera się na połączeniu profilaktyki, świadomego żywienia i eliminacji stresu [1][5][6].

Źródła:

• [1] https://www.josera.pl/poradnik/wiedza-o-psach/pies-je-kupy.html
• [2] https://psibufet.pl/blog/pies-je-kupy
• [3] https://psiedszkole.pl/dlaczego-pies-zjada-kupy/
• [4] https://vetexpert.pl/o-psach/dlaczego-pies-zjada-odchody-czyli-koprofagia-i-jej-przyczyny-fizjologiczne/
• [5] https://tukan24.pl/pl/blog/pies-zjada-odchody-dlaczego-pies-je-kupy-i-jak-sobie-z-tym-poradzic-1735935125
• [6] https://fera.pl/pies-zjada-odchody-sprawdz-jak-zwalczyc-to-niebezpieczne-zjawisko.html
• [7] https://johndog.pl/blog/zdrowie/dlaczego-pies-je-kupe/
• [9] https://vetexpert.pl/o-psach/dlaczego-pies-zjada-odchody-przyczyny-behawioralne/