Głównym widocznym objawem guza tarczycy u psa jest pojawienie się wyczuwalnego lub widocznego guzka/obrzmienia w obrębie szyi, któremu mogą towarzyszyć trudności w oddychaniu, przełykaniu, chrypka lub utrata masy ciała; objawy bywają różnorodne i zależą od typu guza oraz jego lokalizacji[4][7].

Czym jest guz tarczycy u psa?

Guz tarczycy u psa to patologiczny rozrost w obrębie gruczołu tarczowego, obejmujący zarówno łagodne (gruczolaki), jak i złośliwe nowotwory (raki pęcherzykowe i zmiany wtórne)[4][7]. Guzy te mogą występować samodzielnie, bez zaburzeń hormonalnych, lub powodować dodatkowe objawy wynikające z nieprawidłowej produkcji hormonów tarczycy[1][2][4]. U psów najczęściej spotyka się niedoczynność tarczycy z przyczyn autoimmunologicznych, jednak guzki tarczycy cechują się strukturą guzkową i najczęściej prowadzą do objawów miejscowych[1][4][7]. Problem ten dotyka głównie psy średnie i starsze, choć może wystąpić także u młodszych psów[9][4].

Objawy guza tarczycy, które powinny zaniepokoić opiekuna

Najczęstszym sygnałem ostrzegawczym jest pojawienie się wyczuwalnego lub widocznego guzka w obrębie szyi psa, zwłaszcza w jej przednio-bocznej części[4][7]. Uwagę opiekuna powinny również zwrócić:

  • trudności w oddychaniu (duszenie, przyspieszony oddech)
  • problemy z przełykaniem (dysfagia)
  • zmiana barwy lub chrypka w głosie psa
  • nagła, nieuzasadniona utrata masy ciała
  • uporczywy kaszel

Te objawy mają związek z miejscowym uciskiem guza na drogi oddechowe, przełyk lub nerwy krtaniowe[4][7]. Zdarza się, że pewne guzy tarczycy mogą nie dawać objawów ogólnych i ujawniają się jedynie poprzez deformację na szyi psa, stając się wyczuwalne przy głaskaniu lub podczas rutynowego badania weterynaryjnego[9][7].

Mechanizmy powstawania objawów – kiedy masa staje się problemem

Obecność guza tarczycy może prowadzić do objawów mechanicznych (objawy miejscowego ucisku), do których należy zgrubienie szyi, kaszel, trudności oddechowe i przełykowe oraz chrypka[4][7]. Zmiany te są rezultatem rosnącej masy, która uciska tchawicę, przełyk i okoliczne struktury nerwowe. Złośliwe nowotwory mogą naciekać tkanki szyi i dawać przerzuty do węzłów chłonnych lub płuc, co pogarsza rokowanie i nasila objawy ogólne[4][8]. W niektórych przypadkach zaobserwować można zaburzenia rytmu serca i utratę masy ciała, zwłaszcza gdy guz jest hormonalnie czynny lub prowadzi do współistniejących zaburzeń czynności tarczycy[4][5].

  Jak wygląda grzybica u psa i na co zwrócić uwagę?

Objawy związane z funkcją hormonalną tarczycy

Większość guzów tarczycy u psów nie zmienia znacznie poziomów hormonów tarczycy, choć bywają wyjątki: niektóre zmiany nowotworowe mogą być hormonalnie czynne, wywołując nadczynność (objawiającą się utratą masy ciała mimo apetytu, zwiększonym pragnieniem, nadmierną pobudliwością)[5][1]. Z drugiej strony, jeśli guzy współistnieją z niedoczynnością tarczycy, obserwuje się zmiany skórne, letarg i spowolnienie funkcji organizmu, choć te objawy dotyczą głównie chorób czynnościowych tarczycy, a nie samych guzów[2][4]. Objawy skórne typowe dla niedoczynności – takie jak przerzedzenie sierści czy zmiany pigmentacyjne – mogą występować nawet u 80% pacjentów z zaburzoną czynnością hormonalną, ale nie zawsze towarzyszą guzom tarczycy[2]. To podkreśla konieczność dokładnej diagnostyki różnicowej.[1][4]

Diagnostyka guzów tarczycy u psa

Stwierdzenie lub podejrzenie guzka na szyi u psa wymaga pilnej konsultacji weterynaryjnej oraz potwierdzenia diagnozy poprzez szereg badań. Kluczowe etapy obejmują:

  • dokładny wywiad i oględziny szyi połączone z badaniem palpacyjnym[7]
  • ocenę funkcji hormonalnej – badania laboratoryjne: T4, fT4, TSH[2][5]
  • ultrasonografię (USG) szyi pozwalającą określić wielkość, lokalizację i charakter guza, a także ocenić obecność naciekania na okoliczne tkanki[8]
  • RTG klatki piersiowej lub tomografię komputerową (CT), szczególnie w przypadku podejrzenia przerzutów odległych lub naciekania głębszych struktur[8]
  • cytologię aspiracyjną cienkoigłową (FNA) lub, gdy konieczne, biopsję – w celu potwierdzenia rozpoznania histopatologicznego i określenia typu guza[8]

Właściwa diagnostyka pozwala określić, czy guz jest łagodny czy złośliwy, w jakim stopniu zaawansowany oraz przygotować najbardziej odpowiednią formę leczenia[4][8]. Im wcześniej wykryty guz, tym lepsze są rokowania i szanse na skuteczną terapię.

  Jaki lek na uspokojenie dla psa wybrać w stresujących sytuacjach?

Leczenie i rokowanie – jak postępować po rozpoznaniu guza tarczycy u psa?

Leczenie guza tarczycy u psa uzależnione jest od kilku czynników: typu histopatologicznego zmiany, wielkości, inwazyjności, obecności przerzutów oraz ogólnego stanu psa[4][8]. Najlepsze rokowania daje chirurgiczne usunięcie całego guza, pod warunkiem jego ograniczonej lokalizacji i braku naciekania na sąsiednie struktury. W przypadku zmian nieoperacyjnych stosuje się radioterapię, metody paliatywne i opiekę wspomagającą[4][8]. Nowoczesne trendy obejmują również indywidualizację terapii i stosowanie zaawansowanych procedur, a także diagnostykę obrazową na wczesnym etapie choroby[8].

Rokowanie jest najkorzystniejsze przy wczesnej diagnozie oraz w przypadku guzów łagodnych bez przerzutów. Obecność przerzutów, naciekania tkanek oraz silne objawy ogólnoustrojowe pogarszają perspektywy leczenia[4][8].

Kiedy udać się do lekarza – podsumowanie alarmujących objawów

Opiekun psa powinien natychmiast zwrócić uwagę na pojawienie się nowego zgrubienia lub guzka na szyi pupila, trudności w oddychaniu, nagłą utratę masy ciała, uporczywy kaszel oraz chrypkę[4][7]. Każdy z tych objawów wymaga pilnej konsultacji z weterynarzem, gdyż wczesna diagnostyka zdecydowanie poprawia efektywność leczenia i rokowanie dla czworonoga. Zignorowanie tych sygnałów może doprowadzić do szybkiego rozwoju choroby oraz znacznego pogorszenia jakości życia psa[4][7][8].

Podsumowanie – czujność i szybka reakcja ratują zdrowie psa

Obecność guzów tarczycy u psa może przez długi czas rozwijać się bez wyraźnych objawów systemowych. Najważniejsze jest zauważenie miejscowych nieprawidłowości w okolicy szyi oraz zmian w funkcjonowaniu psa, takich jak chrypka, kaszel, zaburzenia oddychania, utrata wagi lub trudności z przełykaniem[4][7]. Odpowiedzialna, szybka konsultacja weterynaryjna i przeprowadzenie niezbędnych badań diagnostycznych to podstawa w odpowiednim postępowaniu i zwiększeniu szans na poprawę zdrowia psa[8][4][7].

Źródła:

  1. https://www.klinikadlazwierzat.pl/blog/choroby-tarczycy-u-psa-jak-je-rozpoznac-i-leczyc-1/
  2. https://laboratorium.vet/jak-rozpoznac-chorobe-tarczycy-u-psa/
  3. https://www.animal-expert.pl/artykul/niedoczynnosc-tarczycy-u-psow-objawy-konsekwencje-leczenie
  4. https://moonvet.pl/nowotwory/psy/guz-tarczycy-u-psow/
  5. https://weterynarz.piekary.pl/badanie-tarczycy-u-psa-slask
  6. https://www.dolina-noteci.pl/Objawy-i-leczenie-niedoczynnosci-tarczycy-u-psa-blog-pol-1684371287.html
  7. https://animal-center.pl/nowotwor-tarczycy-u-psa-lub-kota-wystepowanie-objawy-leczenie/
  8. https://animal-center.pl/guzy-tarczycy-u-psow/
  9. https://magwet.pl/wpd/28141,rak-tarczycy-u-czteroletniego-buldoga-amerykanskiego