Dlaczego psy gonią koty i co kryje się za tym zachowaniem?

Dlaczego psy gonią koty i co kryje się za tym zachowaniem? To pytanie nurtuje opiekunów na całym świecie. Główną przyczyną pościgów za kotami przez psy jest ich wrodzony instynkt łowiecki, nie zaś niechęć czy nienawiść wobec tych zwierząt. W dalszej części artykułu wyjaśniamy, jakie mechanizmy i uwarunkowania biologiczne odpowiadają za to zachowanie oraz dlaczego spotykane jest ono częściej u niektórych ras i w określonych warunkach.

Instynkt łowiecki i mechanizm pościgu

Psy odziedziczyły silny instynkt łowiecki po swoich przodkach – wilkach. Ten wrodzony łańcuch łowiecki obejmuje obserwację, pościg, chwyt, a niekiedy także zakończenie ofiary[2][4]. Udomowienie osłabiło ten instynkt, ale szybki ruch wciąż potrafi go aktywować[1][2][4][5].

Gwałtowny ruch kota staje się silnym bodźcem, który uruchamia odruch pościgu dosłownie u każdej rasy psa. Nie ma znaczenia czy pies miał już kontakt z kotami, czy nie – szybko poruszający się obiekt automatycznie prowokuje w nim pogoń[1][4][5]. Każda sekwencja pościgu dostarcza psu ekscytacji, a wyzwalane wtedy hormony takie jak adrenalina powodują, że zachowanie to staje się dla zwierzęcia bardzo atrakcyjne i chętnie powtarzane[1][4][5][6].

Różnice między rasami i wpływ udomowienia

Nie wszystkie psy gonią koty. Instynkt łowiecki jest mocniej rozwinięty u ras myśliwskich i pasterskich, takich jak wyżły, teriery, gończe, setery czy border collie[2][5]. Z kolei psy o niskim popędzie łowieckim, w szczególności buldogi angielskie czy nowofundlandy, mogą żyć w zgodzie z kotami pod jednym dachem[3].

Choć udomowienie w pewnym stopniu złagodziło dzikie popędy, to wciąż geneza polowania wywiera ogromny wpływ na zachowania psa – zwłaszcza w sytuacji, gdy spotyka on nowy, energicznie poruszający się obiekt w otoczeniu[2][3][5]. Brak konkretnych statystyk potwierdzających częstość występowania tego zjawiska, jednak większość psów bez odpowiedniego treningu wykazuje taki odruch[1][4].

Bodźce wyzwalające i emocjonalne wzmocnienie

Mechanizm pościgu to proces schematyczny: nagły ruch kota → aktywacja instynktu łowieckiego → pościg → emocjonalne wzmocnienie poprzez uczucie ekscytacji[1][4][5][6]. Dla psa taka sekwencja jest samonagradzająca, ponieważ wywołuje przypływ pozytywnych emocji i energii[1][4][6]. Z tego powodu zachowanie utrwala się i często nasila w miarę powtarzania.

Rywalizacja o zasoby, nuda, brak zajęcia i niewystarczająca socjalizacja w okresie szczenięcym zwiększają prawdopodobieństwo, że pies zacznie gonić nie tylko kota, ale też rower lub samochód[1][3][4][8]. Dlatego tak ważne jest eliminowanie nudy oraz stymulowanie psa poprzez zabawę i odpowiednie szkolenie.

Społeczne uwarunkowania i rola opiekuna

Gonienie kotów przez psy to nie objaw wrogości. Z punktu widzenia biologii jest to przejaw działania instynktu drapieżnego: pies postrzega szybko poruszające się zwierzę jako potencjalną zdobycz[2][3]. Największe znaczenie odgrywa socjalizacja: psy, które od małego wychowywały się z kotami, najczęściej nie wykazują wobec nich agresji ani nie podejmują pościgu[1][2][4].

Brak konsekwencji właściciela lub wzmacnianie ekscytacji związanej z pościgiem utrwala niepożądane zachowanie. Nowoczesne metody behawioralne skupiają się na zrozumieniu instynktów oraz nauce kontrolowania ich, zamiast na karaniu psa[1][7].

Znaczenie pozytywnej socjalizacji i treningu

Powszechna jest dziś rosnąca popularność treningów behawioralnych opartych na pozytywnej reforbii. Właściciele uczą się, jak rozpoznawać bodźce wyzwalające i odpowiednio je zarządzać zamiast izolować psy od innych zwierząt czy ich karać[1][7].

Odpowiednia socjalizacja szczeniąt z kotami oraz nauka pozytywnych kontaktów w środowisku domowym i podczas spacerów znacznie zmniejsza ryzyko pościgów oraz pozwala na harmonijną koegzystencję obu gatunków[1][2][4].

Podsumowanie

Podstawową przyczyną, dlaczego psy gonią koty, jest odziedziczony instynkt łowiecki, wyzwalany przez szybki ruch kota. Sam akt pościgu przynosi psu ekscytację i emocjonalne wzmocnienie, stając się dla niego atrakcyjny[1][4][5][6]. Zachowanie to wzmaga się u ras myśliwskich i pasterskich, a także w sytuacji nudy, frustracji oraz braku socjalizacji[2][3][5]. Nowoczesne podejście opiera się na szkoleniu i socjalizacji, które umożliwiają budowanie poziomu zrozumienia i kontroli nad instynktami psa w relacji z kotami[1][7].

Źródła:

• [1] https://www.szkola-doberman.pl/szkolenie-psow/jak-oduczyc-psa-gonienia-kota/
• [2] https://www.psy.pl/zycie-z-psem/dlaczego-psy-gonia-koty
• [3] https://empireshop.pl/pl/n/Dlaczego-psy-nie-lubia-kotow/594
• [4] https://www.maxizoo.pl/magazyn/pies/zachowanie/pies-goni-koty/
• [5] https://wojtkowszkolenia.pl/dlaczego-twoj-pies-goni-zwierzyne-jak-zrozumiec-jego-instynkty/
• [6] https://www.sklep.petsmile.pl/poradnik/jak-oduczyc-psa-gonienia-za-zwierzyna
• [7] https://fera.pl/jak-oduczyc-psa-gonienia-kota.html
• [8] https://www.husse.pl/kacik-wiedzy/pies/odzywianie-i-zdrowie/jak-oduczyc-psa-ganiania-kotow/